"Crass. Historia": książka o jednym z najważniejszych zespołów punkowych w historii dostępna.

"Crass.Historia" przygotowana przez wydawnictwo Jirafa Roja opowiada historię zespołu-legendy na scenie punk, twórców ruchu anarcho-punk, których charakterystyczny logotyp - wpisane w koło krzyże - jest znakiem rozpoznawczym dla wielu zbuntowanych ludzi na całym świecie.

Crass był zresztą nie tylko zespołem, lecz performancem artystycznym, a jednocześnie ważnym ośrodkiem opinii w latach 1977-1985. Finansowali i wspierali swoim autorytetem ruchy pacyfistyczne i anarchistyczne, zaangażowali się w działalność opozycyjną wymierzoną w rządy Margaret Thatcher, szczególnie w okresie wojny o Falklandy. Posunęli się nawet do zręcznego sfingowania nagrań fikcyjnej rozmowy pomiędzy Thatcher a Reaganem, która stała się wydarzeniem politycznym i medialnym, gdyż odsłaniała zakulisową politykę brytyjskiego rządu. Przez wiele lat żyli w komunie, na farmie Dial House, która stał się wzorem dla ruchu skłotersów. Organizowali festiwale wolnościowe. Pozostawili też po sobie pokaźną dyskografię - własnych nagrań, a także płyt zaprzyjaźnionych zespołów wydawanych w wytwórni Crass Records.

Książka George'a Bergera, angielskiego dziennikarza i punkowego muzyka, przedstawia Crass "od kuchni". To przede wszystkim zapis wielu rozmów z muzykami, ich bardzo osobiste wspomnienia. Większość z nich nadal aktywnie działa czy to na scenie alternatywnej czy to w świecie artystycznym (wielu było absolwentami akademii sztuk pięknych), ale na lata spędzone pod szyldem Crass patrzą dziś z dystansu 25 lat.

Historia Crass jest w znacznie mniejszym stopniu nacechowana ideologią niż wspomnienia lidera grupy, Penny'ego Rimbauda, które po polsku ukazały się pt. "Zbuntowane życie" (w 2009 roku wyszło drugie wydanie). W słowach skierowanych specjalnie do polskiego czytelnika Berger pisze m.in.: "W latach 80., w czasie największej popularności Crass, pracowałem w londyńskiej placówce Amnesty International. Dopiero gdy przybyło do nas kilku pracowników z Polski, zrozumiałem, co znaczą ideały, o które sam do tej pory walczyłem. Zrozumiałem, co punk oznaczał w niewolonej przez system Polsce, a jak inaczej rozumiany był w Londynie. I mam nadzieję, że ta książka jeszcze bardziej rozbudzi w Was chęć kultywowania idei wolności i pokoju, które są w naszych sercach, m.in. dzięki Crass".